De naam klinkt Duits, de herkomst is Italo-Duits, en het uitzicht is roosblauw. Merkwaardig toch? We hebben het over de Gewürztraminer. Het verhaal begint in de streek van Tramin (Zuid-Tirol): daarvan is de Traminer druif afkomstig. Een "witte" druif, die, eens gerijpt, donkerroos tot blauwroos van kleur is.
Na invoer en selectie-mutatie in de toenmalig duitssprekende Elsass werd de druif tot "Gewürztraminer" omgedoopt. "Kruidig" dus, en dat is ook wel zo. Maar je moet er ook "geparfumeerd" aan toevoegen, want het sap én de daaruit vergiste wijn heeft een weelderig aroma met altijd iets van anijs plus lichee plus rozenblaadjes plus tropisch fruit.
En in de mond krijg je gelijkaardige smaken, maar dan ingebed in (meestal) goed zuur en minerale toetsen plus een kruidig bittertje.
Geen wonder dat Gewürztraminer voor- en tegenstanders kent. Deze laatsten zeggen: "apothekerswijn" of "wijn uit de parfumwinkel". De voorstanders zeggen: "uniek aromatisch, diepfruitig én doorsmakend."
Het moet wel gezegd dat veel Elzasser wijnmakers de wijn nu lichter en minder geconcentreerd proberen te maken, door niet te laat te oogsten en de extractie te beperken.
We proefden er onlangs een kleine reeks, en geven hieronder de proefresultaten.
Instant Douceur!
Foie Gras + Gewürz, Münster, curry = mmm
The name has a German ring, the origin is Italo-German, and when ripe, it has a rosy-blue colour. Remarkable grape isn't it? In and around the small village of Tramin in South-Tirol, Italy, the Traminer grape found its origin.
It was selected and mutated by "Elsasser winemakers" who then spoke German, and called the grape "würzig" or spicy. Hence the new name: Gewürztraminer. Spicy indeed, but that does not tell the whole story: it is above all deeply aromatic and perfumed, bringing up flavours like anise, lichee, rose petals and tropical fruit.
On the palate, the same flavours reappear, yet embedded in (mostly) fine acid and minerals. And in the aftertaste, there is always a nice bitter touch.
No wonder that the wine has staunch opponents and enthusiastic defenders. The first ones call it "pharmacy wine" or "wine from the perfumery". The gewurz-lovers say: "uniquely aromatic, deep fruity and juicy".
It is also true that nowadays, Alsace winemakers try to "tame" the wine by harvesting a bit earlier, limiting extraction and avoiding oak.
We have recently tasted a small series, and here are our tasting notes:
Proefnotities - Tasting notes
Score-syste(e)m:
C= Foutief, faulty B= Gewoon goed, reasonably good B+= Grenzend aan zeer goed, close to very good A= Heel goed, grote kwaliteit; very good, high quality A+= Grenzend aan Uitstekend; close to excellent AA= Uitstekend; excellent AAA= Absolute top
PS: Wijnen die op proefmoment beschikbaar waren, kunnen uitgeput zijn.
Wines available at moment of tasting, can be depleted
Prijzen op moment van proeven
Prices noted at tasting
GEWURZTRAMINER SCHLUMBERGER LES PRINCES ABBES 2005 - France - Alsace
2005
Voor het oog: zeer helder goudgeel, stevig tranend
To the eye: very clear gold, solid legs
Aan de neus:
breedsporig aroma van witte en gele bloemen, gedroogde abrikoos, mineralen en een duidelijke toets van anijs At the nose:
broad spectre aroma of white and yellow flowers, dried apricot, minerals and a clear touch of anise
In de mond:
delikate fijnfruitige aanzet die in het midden voller wordt (rijpe abrikoos en anijs) met ook weer een florale toets. Verfijnde lange diepfruitige afdronk In the mouth:
delicate fine fruity onset which soon evolves to a more perfumed ripe yellow fruit taste (ripe apricot and anise) plus, as expected, a floral touch. Refined long deep fruity finish
Conclusie
Een Gewurztraminer van het verfijnde fijnfruitige en tegelijk frisse bergtype - in de stijl van het huis; op grens A/A+
Conclusion
A Gewurz of the refined fine fruity and freshly acid type - the style of the house
Drink bij:
Kan veel schotels verrijken: gamba's in tomaten-looksaus, aziatische curry schotels met vis, en ook munster kaas Drink with:
Will replenish a lot of dishes: gambas in tomatoed garlic sauce, asian curry dishes, and also munster cheese
Score CAA: A+ Score /100: 86
Prijs: 11.9 €
Verkrijgbaar bij / Available at: Delhaize
Varia:
www.everywine.co.uk:"very floral wine with a beautiful gilded yellow color. Delicate nose of floral aromas. The mouth is soft and is marked by a slightly soft character because of the residual sugars.""zeer floraal, goudkleurig, zacht en fruitig. Mooi"
Datum besproken / date discussed:
7/14/2009
LUCIEN ALBRECHT GEWÜRZTRAMINER RESERVE 2007 - France - Alsace
2007
Voor het oog: helder goudgeel, stevig tranend
To the eye: clear gold, solid legs
Aan de neus:
breedsporige neus van lichee, anijs, mango, ananas en ook oude rode rozen en kroonblad At the nose:
broad nose of lichee, anise, mango, pineapple and also old red roses and rose petals
In de mond:
even gulle en sappige smaak met opnieuw exotisch fruit, anijs en een kruidige toets op een bedje van frisse zuren; lange diepfruitige afdronk met een licht bittertje In the mouth:
equally opulent and juicy palate with again tropical fruit, anise and a spicy touch on e bed of quite fresh acid; long deep fruity finish with a light bitter touch
Conclusie
Zo rijk kan Gewûrztraminer zijn: naast de typische anijsachtige geur en smaak - die nogal wat mensen niet lusten - ook een heel palet aan rijp exotisch fruit, getemd door goed zuur en met een floraal kruidig bittertje eromheen.
Conclusion
The full wealth of Gewürz: next to the typical aniselike smell and taste - chiwh some people don't like at all -a whole palette of ripe exotic fruit, tamed by fresh acid and a floral bitter touch around it
Drink bij:
Kan op zichzelf genoten worden, maar zeker ook goed bij ganzelever, parelhoen in (soya)roomsaus of in de oven gebraden kalkoen met schorseneren, en quiche Drink with:
Can be enjoyed on and by itself, yet also good with goose liver, guinea fowl in cream sauce, or turkey with salsify, and quiche
Score CAA: A+ Score /100: 88
Prijs: 7.89 €
Verkrijgbaar bij / Available at: GB-Carrefour
Varia:
www.wine.com:"aroma of honey, red roses and tropical fruit, yet dry and rich on the palate. It releases both to the mouth and the nose litchi, rose petal and spice aroma"
Voor het oog: helder citroengeel, traant stevig
To the eye: clear shiny lemon, solid legs
Aan de neus:
gele perziken-met-de-pit, bijenwas, abrikozenjam en lichte kruidigheid At the nose:
yellow peach plus its kernel, beewax, apricot jam and light spiciness
In de mond:
even diepfruitige aanzet met weer perzik, gedragen door net genoeg zuur en met een mooi bittertje in de lange volfruitige afdronk In the mouth:
equally deep fruity onset with again yellow peach, supported by just enough acid and with a nice bitter touch in the long full fruity finish
Conclusie
Bij blindproef noteerden we "bijna zeker Gewürz", en dat blijkt nu juist te zijn: mooi huwelijk tussen volrijp geel fruit, goede zuren en een mooie bittertoets. Sommigen zullen hem te zoet vinden.
Conclusion
At blind tasting we noted "probably Gewürz" and that proves to be correct: nice marraieg between deep ripe yellow fruit, just enough acid and a nice bitter touch.
Drink bij:
Alles wat bij Gewürz past: leverpastei, romige kazen, mérenguetaart Drink with:
All that goes along with Gewürz: liver pastry, creamy cheeses, mérengue cake
Score CAA: A+ Score /100: 87
Prijs: 7.99 €
Verkrijgbaar bij / Available at: Match warenhuizen
Varia:
Het domein Sainte Marguérite van Arthur Metz dient als experimenteerveld voor o.m. Riesling en Gewürztraminer. En het krijgt steeds grotere internationale erkenning. The domain "Ste Marguérite" is an experimental vineyard with i.a. Riesling and Gewürz.
Datum besproken / date discussed:
6/10/2009
WOLFBERGER GEWÜRZTRAMINER ALSACE 2007 - France - Alsace
2007
Voor het oog: helder citroen- tot goudgeel, mooie spiegel
To the eye: clear lemon-to-gold, nice mirror
Aan de neus:
rijp geel fruit (perzik, ananas) met ook honig, kruidnagel en een leisteentoets At the nose:
ripe yellow fruit (peach, pineapple) with also honey, clove and slate
In de mond:
ook in de mond krijgen we volrijp geel fruit en romigheid, getemd door goede zuren en met een mooie bittertoets in de lange volfruitige afdronk In the mouth:
on the palate too we get lots of ripe yellow fruit plus creaminess, tamed by good acid and a nice bitter touch in the long full fruity finish
Conclusie
Opnieuw een volrijpe exotisch aandoende Gewürz met misschien een tikkeltje te weinig zuur maar ook een mooie corrigerende bittertoets.
Conclusion
Again a full ripe exotic Gewürz with possibly a (light) lack of acidity but also a nice supportive bitter touch
Drink bij:
Alles wat bij Gewürz past: leverpastei, romige kazen, mérenguetaart Drink with:
All that goes along with Gewürz: liver pastry, creamy cheeses, mérengue cake
Score CAA: A Score /100: 83
Prijs: 8.49 €
Verkrijgbaar bij / Available at: Match warenhuizen
Varia:
www.salutewnemarket.com:"aromas of dry spices (clove) and flowers (rose, violet) followed by a fruity taste (white peach, mango, lychee) and an elegant, lasting aftertaste. Classic varietal flavor - well focused.
Voor het oog: diep goud met flinke tranen
To the eye: deep gold with quite solid legs
Aan de neus:
zoet en rijp geel fruit (mango, lichee) met ook honig en lichte kruidigheid At the nose:
sweet ripe yallow fruit (mango, lichee) with also honey and light spices
In de mond:
onmiddellijk ook een korf vol rijp exotisch fruit, romig ook, ingebed in goede frisse zuren en met een kruidige toets in de lange volfruitige finale In the mouth:
the palate is almost overwhelmed with ripe yellow fruit, yet tamed by good fresh acid and with a light spicy touch in the long full fruity finish
Conclusie
weelderige Gewürz: een symfonie van rijpe gele fruitsoorten, getemd door frisse zuren en met lichte kruigheid. Wel prijzig
Conclusion
opulent Gewürz: a symphony of ripe yellow fruit species tamed by fresh acid and with a light spiciness. Pricy
Drink bij:
Kan op en om zichzelf worden genoten. Verder ganzelever of gekruide charcuterie Drink with:
Can be enjoyed on and by itself. Further goose liver or spicy delicatessen
Voor het oog: zeer helder goudgeel met groene flits
To the eye: very clear gold with greenish reflections
Aan de neus:
Elegante neus met eerst anijs en gedroogde abrikoos, daarna ook florale en minerale toetsen At the nose:
Elegant nose with first anise and dried apricots, then also clear floral and mineral expressions
In de mond:
fris en sappig rijp geel en exotisch fruit (anans, lichee, abrikoos) in de mond met daaromheen frisse zuren en een lichte minerale bittertoets; lange aangename volfruitige en licht mineralige afdronk In the mouth:
fresh and juicy white fruit complemented by fine acid and with a solid nice minerally bitter touch; long pleasant fresh fruity and minerally finish
Conclusie
Een Gewurztraminer vol elegantie, met rijp geel en exotisch fruit, anijstonen, goede zuren en tegelijk toch ook mollig en goed gevuld: goud in de mond! Benadert AA
Conclusion
A Gewurz full of elegance, yet also with mellow ripe yellow fruit, anise, good acid: gold in your mouth! Comes close to AA
Drink bij:
We genoten hem allereerst als puur aperitief: polifonisch wijnplezier. Verder Thai of Indisch redelijk gekruide gerechten, en zeker ook bij frisfruitige (kersen- of andere) taarten Drink with:
We enjoyed it first and foremost as pure aperitif: poliphonic wine pleasure! Further Thai or Indian moderately spiced dishes, and certainly also with fresh fruity cakes
Score CAA: A+ Score /100: 88
Prijs: 7.19 €
Verkrijgbaar bij / Available at: GB-Carrefour
Varia:
vinogusto.com (Lourecantou, april 09) "Floral lors de la mise en bouche, notes de mangue et litchi en final. Parfait à boire maintenant" "floraal, mango en lichee in finale" "floral, mango and litchee in the finish"
Datum besproken / date discussed:
7/29/2009
CAVE VITICOLE DE PFAFFENHEIM GEWÜRZTRAMINER TRADITION 2006 - France - Alsace
2006
Voor het oog: aantrekkelijk goudgeel, mooie spiegel
To the eye: attractive gold, nice mirror
Aan de neus:
rijk aromatisch patroon met honig, rijp wit en geel fruit (peer, lichee) en daarnaast ook licht kruidig en floraal At the nose:
rich aromatic nose with honey, ripe white and yellow fruit (lichee, pear) plus also lightly spicy and floral
In de mond:
even breed smaakpatroon met weer het rijpe witte en gele fruit (lichee), gedragen door fijne zuren en met een mooi licht bittertje in de lange diepfruitige afdronk In the mouth:
equally broad palate with again the ripe white and yellow fruit (lichee), supported by fine acid and a nice light bitter touch in the long deepfruity finish
Conclusie
Gewürztraminer (letterlijk: kruidige Traminer) kent grote voor- maar ook tegenstanders ("apothekerswijn" zegt men dan) Deze wijn met zowel zijn rijp licht geaniseerd fruit als zijn fijne zuren en lichte kruidgheid zal toch menigeen kunnen overtuigen!
Conclusion
Gewurztraminer (literally: spicy Traminer) has lots of fans but also quite some dislikers. This wine with its wealthy ripe white and yellow fruit, fine acid and light spiciness should be able to convince many wine lovers
Drink bij:
we leerden hem kennen als heerlijk aperitief. Verder curry-rijstschotels of Tandoori chicken, en ook fruitslatjes Drink with:
We learned to knwo it as a heavenly aperitif. Further curry rice dishes or Tandoori chicken and, not to forget, fruit salads with (pine)apple and cherries
Score CAA: A+ Score /100: 86
Prijs: 7.1 €
Verkrijgbaar bij / Available at: GB-Carrefour
Varia:
www.thewneblokes.com:"Stylish, fragrant, spicy Alsace Gewürz -perfect for a Chinese or Thai supper. All the depth of character from one of France's most respected co-operative wineries" "stijlvol, geurig, kruidig - al wat je wenst voor Chinees of Thai"
Voor het oog: 
Aan de neus: 
In de mond: 
Drink bij: