In de jaren '90 is het
wat de Elzaswijn betreft eigenlijk nogal stil
geweest: zijn topwijn - de Riesling - kreeg niet de hoge waardering
die de Duitse Riesling - en niet alleen die van de Moezel - na de
inzet van een echte Renaissance aldaar, met mensen als Fritz Haag en
Reinhard Loewenstein - wel te beurt viel.
En ook de andere "raisins nobles" of "klassedruiven" - Muscat,
(Tokay) Pinot Gris, en Gewürztraminer bleken steeds weer in grote
hoeveelheden en op dezelfde oertraditionele wijze te worden
gevinifieerd - zowat op de maat van de massaconsumptie en de
toeristenmenigte. Want deze laatsten waren er, en ze bleven komen,
en namen wat graag de klaargemaakte "dozen van drie" of de
"sélection du viticulteur" mee naar huis.
Over het algemeen kregen we te maken met te rijp geoogste druiven,
te veel extractie, te traditionele patronen.
En er zijn ook problemen rondom de identiteit van Elzasser
wijn. Zoals Sarah Mars zegt (www.winedine.co/uk) : de "punter"
fles, die in niets verschilt van Duitse witte wijn flessen, de vaak
moeilijk leesbare etiketten (gotisch schrift) en het feit dat de inhoud
van de fles helemaal niet Duits maar onmiskenbaar Frans is.
Het grootste probleem was en is echter de overproductie: men
durfde en durft tot 120 hectoliter per hectare te gaan - en dat levert
steeds te lichte zoetwaterige en kortlevende wijnen op.
De heropleving kwam er via sommige creatieve sideliners enerzijds,
en een aantal grote huizen c.q. vernieuwingsgezinde coöperatieven
anderzijds. Misschien wel dé pionier van een radicaal vernieuwde
stijl is André Ostertag uit Ipfig. Ziehier wat hij te vertellen heeft:
"Fils
de viticulteur, j'ai fait mes études en Bourgogne. De retour
en Alsace, j'ai voulu rompre avec la logique productive de mon
département qui consistait bien souvent à produire jusqu'à 120
hectolitres de vin par hectare ! Pour cela, j'ai baissé de manière
significative les rendements pour passer à 50 hectolitres par
hectare, j'ai aussi décidé de faire les vendanges à la main, de
travailler sur la typicité des cépages, et de pratiquer l'élevage
en barriques dont 20% sont de chêne neuves".
Radikale taal:
productie met meer dan de helft naar beneden,
oogsten met de hand (én selectief), en nieuwe eik gebruiken!
Niet ter verwonderen dat de collega's en de officiële wijninstanties
zoiets niet graag hoorden, en er zelfs aan dachten om hem het
predikaat "Apellation Alsace Controlée" te weigeren.
Maar Ostertag zette door, en krijgt nu - vooral buiten zijn land -
grote internationale erkenning, o.m. voor een majestueuze
Heissenberg Riesling 2000.
En dan zijn er sommige huizen die traditie aan vernieuwing paarden
- denk maar aan Zind-Humbrecht, Freudenreich, Lorentz, Faller, en,
weining vernoemd maar prominent: Rolly-Gassman in Orschwiller.
Andere
grote factor in de stilaan op gang gekomen vernieuwing: de
coöperatieven. We noemen er vijf, en wel in een bepaalde volgorde -
Hunawihr, Beblenheim, Colmar, Turckheim en Pfaffenheim.
De eindeloze verkaveling van wijngaarden en perceeltjes over heel
veel eigenaars maakt coöperatievorming noodzakelijk. Wat de
coöperaties gedaan hebben is echter meer dan "samen verwerken en
vermarkten". Sommige van de beste oenologen - overigens vaak van
jonge leeftijd - werken in coöperaties, en dat is bijvoorbeeld het
geval in Hunawihr, Turckheim en Colmar. Stilaan durven ze ook
aan de vormgeving van fles en etiket werken: grotere eenvoud,
grotere duidelijkheid.
Zoals de lezer elders kan zien hebben we op een recente groepsreis
vooral coöperaties bezocht - ook omwille van het feit dat zij vlot
groepen van 30 kunnen ontvangen. De beste Riesling die we
proefden kwam uit Hunawihr (Rosacker), de beste Gewurztraminer
uit Colmar. Ook wijzelf - traditioneel liefhebbers van Elzas - hebben
de Elzas én als geografisch pareltje én als cultuurgebied én als
vernieuwd wijnbouwcentrum herontdekt: le nouveau vieux Colmar est
arrivé, l'Alsace a les qualités d'un Grand Cru.
Enig
minpunt (of bijna): er wordt nog maar weining Muscat gemaakt
(2%, verdeeld over Otonel en Alaexandrië). Officiële reden - jawel,
het is een moeilijke druif, maar één van de fijnste aperitieven ter
wereld blijft een Muscat d'Alsace Grand Cru!
Wie meer wil weten: zie onze overige artikels over onze bezoeken, of
raadpleeg onze zoekmachine.
|
In
the 90's, Alsace has not made great strides on the international
wine scenery: its top wine - Riesling - did not get the high attention
that the german - and especially the Mosel Rieslings - got with their
revolutionary innovations and names like Fritz Haag and Reinhard
Loewenstein. The
same applies to the other "noble" grapes, namelyMuscat, (Tokay)
Pinot Gris and - above all - Gewurztraminer: stereotypic wines, often
for mass consumption and the pleasure of tourists who indeed kept
flocking to the beautiful "German-French town culture", and bought
the "3-bottle-boxes".
As Sarah Mars wrote
(www.winedine.co/uk), Alsace had at least
three problems: the "punter" dark green bottle, simply a copy
of
German Rheinwine, the gothic labels which were often difficult
to decipher, and then the contrast between German outfit and French
content. Yet, the most important problem was - as innovator
Ostertag states - overproduction: up to 120 hl per hectar!!
A renaissance
started in the second half of the nineties, from different
sides: creative sideliners, great domains who opted for renewal and -
suprisingly perhaps - four to five cooperatives. The pioneer by
excellence was André Ostertag from Northern Ipfig. We translate his
basic statement:
"As
a son of a winegrower, I went to study oenolgy in Burgundy.
Coming back, I immediately broke with the productive logic of my
department where they produced often as much as 120 hectoliters per
hectar! I reduced production to a maximum of 50 hectoliters, opted
for hand picked harvesting,worked hard to find the typical expression
of each grape, and introduced fermentation in oak barrels, of which
20% were new"
Radical, isn'it?
The non-radical environment reacted vehemently, even
to the point of possibly refusing the AOC Alsace label to his wines. But
Ostertag went on, and won international prize for his daring
innovations: unique mineral and fruity Rieslings with terroir, excellent
Pinot Gris, heavenly Gewurz.
Some wineries also
made their contribution: Zind-Humbrecht on top,
then Lorentz, Faller, Freudenreich, and - not to forget - Rolly-
Gassman from Orschwiller.
Other decisive
factor: the work of some cooperatives, in this order:
Hunawihr, Beblenheim, Colmar, Turckheim and Pfaffenheim. The
endless partitioning in small vineyards made the creation of
cooperatives a necessity. Yet, these did more than just "group, vinify
an marketeer": some of them, like tthe first three, attracted gifted
young oenologists who got the freedom to experiment. We recently
tasted wines from the four first. Touring with a group of 30 tasters,
we found the best Riesling in Hunawihr, and notably Grand Cru
Rosacker, also in terms of price-quality relationship. And simply
unforgettable were the Gewurztraminers from the Domaine viticole de
la Ville de Colmar!
We ourselves, after
becoming enthusiastic Alsace fans in the 70s,
somewhat lost touch with the region and its wines. We have now
rediscovered both its geography, its culture and its wines: le nouveau
Colmar est arrivé (incredible restoration work there) and Alsace at its
best is truly Grand Cru!
There remains one
big sore: Muscat has become very rare. This is a
difficult grape we know, yet, it is a pity that only 2% of Alsacian
wines are made from this two muscats: Otonel and Alexandrian. And
Alsacian Muscat remains one of the finest aperitives.
If your want to
hear more of the Alsace story, or detect some wines,
see our other articles or consult our database
|
