Vinoforum Dijleland had zich in de voorbije jaren niet met het nochtans nabije en steeds beter gekwoteerde Hageland ingelaten. Tijd dus, vond het bestuur, om eens een verkenningstrip Hageland op te zetten. Op zaterdagochtend 16 mei kwamen aan de Gempemolen in St. Joris Winge om halfnegen 28 leden bijeen om op de wachtende bus te stappen. Het programma voorzag een start in Wezemaal, en meer bepaald in de kelders van de vzw "De Steenen Muur" bij het bekende Bezoekerscentrum (ex-gemeentehuis).
We werden er verwelkomd door de h. Van Eede. Hij vertelde kort iets over de vzw (link: www.steenenmuur.be), de wijnbouwtraditie in het Hageland, en liet daarna onze leden kort de kelder- en de bottelruimte bezoeken. Dan was het tijd om (vroeg!) te proeven. Eerste wijn: "we schenken een witte". Niemand die het raadde - want het was een vrij frisse, droge en toch ook fruitige appelwijn - zoals we die zelf ook ooit hebben gemaakt. Daarna was het de beurt aan het echte wijnwerk: een witte Pinot Noir 2007 - goed gemaakt, friszurig en licht bitter met iets te weinig fruit. Daarna kregen we een Chardonnay 2007: kruidige nootjesgeur én smaak, met goede zuren, vrij krachtig, maar wat fruit en rondeur missend. Op onze vraag kregen we ook een vers gebottelde 2008 te proeven: dit keer fruitige elegantie, fijnzurig, met minder body dan de eerste. Deze wijn was "koel vergist met de nieuwe gisttank" - mooi zo! Voor velen van ons toch een A-wijn.

Alles bijeen, ook voor ons, een positieve ervaring na de vele matige wijntjes die we van hen in de vorige 8 jaren hadden geproefd!. Let wel: hier kan je alleen proeven, en niet kopen. Zoals de ca 5000 bezoekers op jaarbasis doen.

Daarna reden we richting St. Pieters Rode voor een eerste "grote" ontmoeting: het domein Uylenbergh van de familie Goemans. (link: www.uylenbergher.be). We zeggen wel "familie", want hier wachtten ons drie generaties op: grootvader en pionier André, zoon Bart, en kleinzoon Dries. Na korte verwelkoming ("wie is hier de voorzitter?") wandelden we richting wijngaard (zie foto hierboven). Heel opvallend: alles is hier kort geschoren en geknipt, precies alsof het een dagelijks onderhouden huistuin betreft. We kregen uitleg over wijngaard, druivenrassen (Sirius voor wit en Regent voor rood), snoeiwijze, enzovoort. Dan gingen we daadwerkelijk naar de huistuin achter het huis: opnieuw een wijngaard - waar het vijf jaar geleden allemaal begon, op aanraden van een "kameraad". Opnieuw uiterst verzorgd, onder het alziend oog van de "Uyl", die aan deze "berg" zijn naam gaf.

Daarna de kelder in, en een film bekijkend met het hele verhaal. Hier past maar één woord bij: hard maar kundig labeur van een "Flandrien", wel afkomstig van Leuven, waar hij van zijn vader-doe-het-al had geleerd wat werken is. Het grote kantelmoment hier was Megavino 2008, waar Uylenbergher met zowel de Sirius als de Regent stevig in de prijzen viel. Nadien werd de Regent 2007 nog eens tot "beste Belgische wijn" uitgeroepen. Gevolg: zelfs na rantsoenering (1 fles per gegadigde) was die in korte tijd uitverkocht. En dat zal straks tot één van onze conclusies leiden. We proefden hier nu drie versies van de Sirius: ongeëikt, gelagerd op oudere vaten, en gelagerd op nieuwe vaten. Onze proefnotities voor de 2 nog beschikbare wijnen staan hieronder. Conclusie 1: constante en toenemende kwaliteit van A tot A+. Wel tegen stevige prijs. Conclusie 2: hier zijn nu al drie generaties aan het werk, tot en met de 7-jarige Dries "die al met de tractor op de wijngaard rijdt".

Zo tegen de middag gooiden we dan het roer om: een bezoek aan één van de "oudere" wijnmakers - Jos Boyen van Elzenbosch in Assent. Voor ons een hernieuwd contact, waarbij het beeld van vroeger ook dat van nu bleek te zijn: intacte maar niet meer bijgewerkte vierkantshoeve, weelderige boom- (peren!) en wijngaarden, een aan de traditie vasthoudende wijnbouwer, open en vriendelijke gastheer. Hier namen we de door Annie en Freddy zorgvuldig toebereide pick-nick, na eerst als aperitief een "Optima 2007" te hebben geproefd (zie notities). Op onze vraag kregen we ook nog een unicum uit het vat: de Muscat 2007, die pas in augustus te krijgen zal zijn, maar wel al verrassend geparfumeerd en pittig beendroog was. De prijzen hier blijven heel redelijk: 6 € per fles.

Na de middag maakten we een "culturele zijsprong" richting Begijnhof Diest waar een enthoesiaste gids ons rondleidde en een boeiende reeks verhalen wist te vertellen.

Laatste bezoek van de dag: de wijngaard Den Houwaart van Joeri Röttger in de gelijknamige gemeente. Landschappelijk is dit het mooiste gebied van het Hageland. Maar: verwacht u niet aan een "wijndomein", maar wel aan een "wijngaard + caravan"! De tegenstelling tussen Uylenbergh en Den Hauwaart kon nauwelijks groter zijn: ginds een "pico bello" wijngaard, hier een wat verwaarloosd uitziende 30-jaar oude wijngaard temidden van bomen en struiken. Hier kregen we ook niet de wijnmaker maar de "gaardenier" te zien, die ons de hier geplante druiven (Sirius, Müller Thurgau, Kerner, Dornfelder, Pinot Noir) toonde en uitleg gaf. Soms deskundig, soms wat freewielend ("we maakten een rosé van Sirius" - wat een witte druif is). Merkwaardig: de wijnen worden gemaakt in Niel (Boom), en dus hebben we niet met de appellatie GOB Hageland te maken! Geen nood, want dan kwam de proef in het glas. Zoals onze notities hieronder laten zien, ging het bij Den Houwaart wit en Den Houwaart Rood telkens om verrassend hoge kwaliteit: de witte zowel als de rode leidden hier tot "oh" en "ah", met herhaaldelijk het commentaar "zulke grote klasse hebben we in het Hageland nog nooit geproefd." Met enige fierheid werd dan ook verteld dat de Wijngilde Wezemaal bij een blinde proef eind 2008 zowel de witte als de rode tot "beste Hagelandse wijn" had uitgeroepen, met Uylenbergher telkens als mooie tweede.

De dag werd besloten met een diner in de stilaan heel bekend wordende "brasserie" Gempemolen, waar Hans Meus (jawel, de broer van..) aan het roer staat. (www.gempemolen.be).

Dit is inderdaad een gerestaureerde historische watermolen waar nu weer graan gemalen wordt, en die tot brasserie is omgebouwd. Met de gemengde gevolgen vandien: mooie gerestaureerde binnenruimte met hoog balken-zadeldak, maar akoestisch een echokbunker en met weinig verluchtingsmogelijkheid.

Maar het eten is er fijn en verzorgd en de bediening idem dito: zalige à point asperges met gerookte zalm en mousseline, varkenshaasje in korstdeeg met heerlijke bier-mosterdsaus en pommes duchesse, chocoladedessert om duimen en vingers van af te likken. En we kregen nog twee andere Hagelanders te proeven: de ons goed bekende Kluisberg Pinot Gris 2007 die wonderwel bij de asperges paste, en de "Edelrood" van Ten Kapittelberg die zich goed leende bij de krachtige hoofdschotel.

Slotconclusies:

1. In het Hageland hebben we, naast de "goede traditionele wijnbouwers" (Elzenbosch, Kluisberg) een groep van "grote vernieuwers" die internationaal op de kaart staan (Uylenbergher, Den Houwaart, Boschberg)

2. Het prijsverschil is vrij groot, en dat niet alleen tussen "traditie" en "vernieuwing", maar ook binnen deze laatste groep

3. Eén van de basisproblemen, niet alleen met Hagelandse, maar ook Haspengouwse én Heuvellandse wijn is de kleinschaligheid. Willen we ooit echt op de internationale of minstens Europese kaart staan, zal (zullen) er één of twee grote coöperatieven moeten komen die dan een areaal van 30-50 ha kunnen beheren.

Tenslotte: proficiat aan het bestuur dat "Hageland oud en nieuw" zeer goed in beeld bracht.

Zie ook: belgianwines.com .