Het verhaal is, zeker in Vlaanderen en in Frankrijk, al ruimschoots bekend. Knack, Genieten, Hachette, Sommelier- en in bescheiden mate ook wijzelf - hebben het veelvuldig verteld. "Ex- F1 piloot wordt succesvol wijnboer in de Provence: Dirk Vermeersch en zijn Domaine Le Plan".

Na enkele jaren al veelvuldig te hebben geproefd - zie ons artikel daarover waarbij we hen bij de top-drie van de Belgische wijnbouwers in Frankrijk rekenden - gingen we er nu met ons hele driegeneratiegezin op vakantie. Gelegenheid genoeg dus om kennis te maken, te proeven, te kijken, te fotograferen en te ... genieten.

Want dat laatste kan je er volop doen - mits je, via de website www.domaine-leplan.com,
reserveert, je keuze maakt uit de 4 (of 5) goed uitgeruste en gezellige appartementen - en de stevige prijs betaalt.

De vakantiegangers krijgen de kans tot een rondleiding op maandagavond. Gids is dochter Ann, goed ter tale en behoorlijk beslagen in wijnkunde. Aan het einde van de rondgang door wijngaard en installaties, kom je in het proeflokaal terecht, waar het gamma van Le Plan wordt voorgesteld, en - voor zover voorradig, geproefd en becommentarieerd.
Op dat ogenblik komen ook moeder Hélène ("Leentje") en vader Dirk mee luisteren. En dan komt ook Dirk aan het woord om zijn bio-filosofie te beklemtonen en te wijzen op het verschil tussen "basiswijntjes" en het kwaliteitsaanbod. We komen daar straks nog op terug.

Eerst iets over het vakantieoord. De leiding daarover is in handen van Hélène, geruggesteund door oma Vermeersch. (foto hiernaast, links, in gesprek met Angela).
Zij is een merkwaardig persoon. Enerzijds door haar werkkracht en zorg voor de was en de plas - en ook de veiligheid van de kinderen. Anderzijds door haar wijsheid: "ik heb genoeg meegemaakt in mijn leven om te weten wat belangrijk is, en wat niet. Mensen zijn belangrijk, mekaar steunen en gezond blijven".
En of ze soms niet terugwil naar België? "Absoluut niet. Ik ben inwoonster van Tulette, ik ken daar mijn buren, en ik geniet van het goede weer en de mentaliteit van de mensen." Maar met dat weer lijkt wel iets aan de hand: het had al sedert mei niet meer geregend, en 10 dagen lang kregen we de Mistral over ons heen. "Die Mistral, dat is sedert een paar jaar echt wel verergerd."

Dat bevestigt ook de andere senior op het bedrijf, Jef, de vader van Hélène. "Ik tuinier graag, en heb hier ook een hofke. Maar dat is moeilijk, vanwege de droogte. Als ik uien uit de grond wil halen, moet ik de pioche gebruiken. En als ge iets wilt planten, dan moet ge compost gebruiken, en een natte bovenlaag leggen". Maar ook hij wil absoluut hier blijven, na een lange loopbaan aan de Antwerpse haven.
De kinderen op vakantie hadden het echt voor hem: hij blijkt o.m. grote kennis te hebben van insecten, die hij ook opzet in speciale doosjes, waar de kinderen dol op zijn.
Maar vraag hem niets over de wijn of het bedrijf: "dat is in handen van Dirk en An. En wijn drinken doe ik ook al niet zoveel. Ik heb het daar niet zo voor". Anderzijds slaat hij onze uitnodiging tot het wijnaperitief én de BBQ ook niet af. En dan rollen de verhalen van vroeger - bij voorbeeld over de relaties tussen de haven en "de Kongo" er vlot uit.
Hieronder nog wat foto's over het vakantieverblijf. En ook de terrier Redbull hoort erbij! Geliefkoosd gezelschapsdier voor de kinderen, maar wel grommend als ze hem te veel bepotelen.

Even though Domaine Le Plan is, after its start in 2001, already well-known in France (Hachette!) and Belgium, the Anglo-Saxon wineworld does not seem to be aware of it. Look up Wine Spectator or Parker-on-line, and you get 0 search results, or, as in Parker, three other wineries where the name "plan" emerges somehow.

The reason could be that this is a young enterprise, which started in 2000 and put its first wine on the market in 2002. In a previous article, we have put them high up the scale of Belgian (Flemish) winemakers in France. And after having tasted the wines several times, we now were able to pass our holidays there with the whole family. Time to look aound, talk, taste, and make pictures!

Very enjoyable indeed: phantastic walled domain which is in fact a totally renovated 200 years old farm. Together with their own house and winery they have 4 (or 5) apartments available where holidaying people can stay. Part of that story is told on their website www.domaine-leplan.com.
The story can be summarized as a kind of American odyssea: "Flemish F-1 pilot Dirk Vermeersch buys old winery and gains immediate attention in France".

On Mondays, daughter and winemaker Ann Vermeersch guides guests and visitors around the Carignan vineyard, shows the premises of the winery and presents the small gamut of wines for tasting. At that time, she is joined by her mother Hélène and her father Dirk. He then explains the bio-philosophy of Le Plan and points at the difference between "basic wines" such as the Le Jardin (garden) series and their more qualitative products. We come to that later.

Let's talk first about Le Plan as holiday resort. Hélène directs the business, supported herein by grandmother Vermeersch (see picture of her talking to Angela). The grandma is a remarkable person. First of all because of her zeal and talents in doing the laundry and watching over the safety of children at the site. But all the more so because of her wisdom: "I have made so many experiences in my life that have made me realize what is important and what not: people are important, especially peope who care, support each other and try to stay healthy"

Would she, who came here in 2000, ever go back North to Antwerp and Belgium?
"No way. I live in Tulette, know my neighbours, and love the mentality of the people and the good weather." But what about the latter: we had 10 consecutive days of heavy Mistral winds... "That has changed: we have been geting more
of this for the last two years".

This is confirmed by the second senior at the domain: Hélène's father Jeff. "I like to do gardening. But with the drought
and the wind over here, it's tough. You need a pick axe to get onions out of the soil..." But he too wants to stay here
"I am with my daughter: I took care of her in the early days, and she now
takes care of me". He has worked
for tens of years in the Antwerp port.
The children staying at Le Plan clearly like him, especially because he knows
so much about insects, catches them and sets them up in boxes which he then proudly shows. "But don't ask me about the wine: that is not my business, and I do not like that beverage too much." On the other hand, he accepts our invitation to an aperitive and a BBQ with, yes, lots of wine, and he seems to enjoy it.

Below, we present a few more
pictures of the resort. And the terrier named Redbull is also part of the domain. Children love to play around with him, yet he can also grumble when they start overdoing it.

 

 

 

Vanwaar die naam "Le Plan"? In de Provence kom je hem tientallen keren tegen. Als aanduiding van een "vlak gelegen land". Als je uit Tulette hierheen komt, en in de richting van Bouchet AFDAALT, krijg je na ca 500 m de pijl "LE PLAN" te zien, en je bent inderdaad in een laagvlakte. Overigens: Tulette is niet eens zo'n mooi dorp, met een Cours central die een opfrisbeurt - en gewoon een netheidsoperatie - best kan verdragen. Maar je vindt er wel twee heel goede bakkers, een dito beenhouwer, twee kleine supermarkten, een apotheek en ook een gezondheidscentrum.
En hoe heeft Dirk Vermeersch dit ontdekt? Antwoord: hij die zoekt vindt wel iets, als hij maar een "plan" heeft. Het huidige zo mooi ogende domein was in 1999 gewoon een dakloze hoeveruïne, uit de tijd dat boeren een kleine leefruimte hadden, en veel stallen. Vermeersch zag er wat in - ook omdat er een wijngaard aan vasthing met oude Carignanstokken.
Het opbouwen van een haveloze hoop stenen tot wat nu zowat het mooiste wijndomein uit de streek is kostte veel creativiteit en anderhalf jaar werk met een ploeg van 15 man - waaronder een Poolse alleskunner. Het "plan" was dubbel: een wijnbedrijf(je) tot stand brengen én een vakantieoord.

Maar: als je bouwheer bent, kan je daarom nog geen wijn maken.
Op de webstek van Sommelier vertelt Herman Vermoesen heel het verhaal. Om kort te gaan: de combinatie van "zelfscholing", gedegen advies, de hulp van twee oenologen - Philippe Cambie en Thomas Qui - en een landbouwingenieur. En daarbovenop de opleiding van dochter Ann tot "wijntechnicus" aan het Lycée Viticole
d’ Orange. Zij heeft nu de
dagelijkse leiding in handen.

Le Plan startte klein: 3,5 ha, vooral Carignan, wat Grenache en Syrah - alles in de nabije omgeving. Sindsdien werden wijngaarden bijgekocht - in samenspel met bevriende geldschieters - vooral dan een grote Syrah-wijngaard in Bouchet. Het areaal bedraagt nu zowat 11 ha - wat nog steeds als klein tot middelgroot kan beschouwd worden. En zo wenst Dirk het ook te houden.

Op de wijngaard wordt biologisch gewerkt: spuitzwavel tegen schimmels in het begin van het wijnjaar, en (soms) koper eind juli-begin augustus. Dit laatste op aanraden van de oenoloog, met de bedoeling de schil te harden en meer smaak- en geurstoffen in de wijn te krijgen. Er wordt ook gesnoeid en - vooral bij de veelbloeier Carignan - uitgedund.
De eigen druiven beperken zich dus tot de drie rode streeksoorten: Carignan, Grenache Noir en Syrah.

Het oogsten gebeurt manueel, op ambachtelijke wijze: Jef rijdt met de tractor en de laadbak voorop, en de (veelal Spaanse) plukkers komen achterop. De verschillende druivensoorten worden zorgvuldig apart gehouden.
Daarna gaat het naar de inox ontritsings- en kneuzingsmachine, waarna de most naar de gistingstanks wordt overgepompt.
De vergisting gebeurt in inox
watergekoelde tanks, zonder toevoeging van enige kunstmatige gisten - op uitzondering van het allereerste jaar 2001. Erg belangrijk is de bekende "pigeage"
of het dooreenmengen van schillen en gistend sap. Ook dat gebeurt met de hand, of soms zelfs de voeten. De pulp gaat dan naar de wijnpers. Die is van het type dat wijzelf ook ooit hadden: houten lattenwerk op ijzeren druipbodem met dekplanken bovenop en aan te draaien stalen schroef. Dat betekent persen met druk van boven naar beneden.
De nieuwe (pneumatische) wijnpersen werken met een luchtballon van binnen naar buiten. Volgens de wijntechnici is dat een betere want "zachtere" methode. Maar wij kennen nog wijnboeren, zelfs in de champagne, die het op de ambachtelijke wijze doen. Het komt erop aan niet teveel druk te zetten, zodat groene harde tannines en bittere smaakstoffen niet in de most terecht komen. De zo bekomen "perswijn" voegt opnieuw meer smaak en kleur toe aan de jonge wijn.

.

Als dat proces na zowat 3 weken ten einde is, wordt de jonge wijn in twee stappen overgepompt naar eiken vaten. De tweede gisting (omzetting melkzuur en appelzuur in wijnsteenzuur) gebeurt op die vaten. Gevolg is wel dat de stoppen er dan regelmatig met een plof afvliegen en je dan op zoek moet...

Amateurwijnmakers van bij ons weten dat je dan beter een waterslot gebruikt: de gassen kunnen ontsnappen, zonder dat er lucht aan de wijn komt.

Vatlagering duurt tussen 6 en 9 maand. En dan wordt er gebotteld. Daartoe wordt een bottelbedrijf ingehuurd dat ter plaatse komt. Dit jaar gebeurde dat in de week van 21 augustus, dus nadat wij vertrokken waren. Maar we zagen zoiets vorig jaar ook in Cotignac (zie foto) Daar werd bovendien ook nog geëtiketteerd en afgedicht. Dit laatste gebeurt op Le Plan voorlopig nog manueel.

Als wijnbedrijf kan je hier spreken van de combinatie tussen traditie en moderniteit. Of, zo je wil, van ambachtelijkheid en technologie. Veel werk dus! Gelukkig is er nu ook Sébastien, de vriend van Ann, die veel van het wijngaardwerk
en ander labeur op zich neemt.
Of die (zie foto hieronder) met de voorheftruck zowat 6000 flessen van de kamion naar de stapelplaats rijdt.

Dat is dan ongeveer één kwart van de jaalijkse productie. Die bedraagt gemiddeld om en bij de 26000 flessen.

 

Laten we het nu hebben over de wijnen zelf. Onderscheid moet hier gemaakt worden tussen de eigen productie afkomstig van de eigen wijngaarden, en wijnen die ofwel ingekocht ofwel op een andere plaats onder toezicht van de oenologen van Le Plan worden gemaakt.

Om met het eerste beginnen. En dat is meteen ook "top of the bill". Het gaat om drie rode wijnen, telkens monocépages, gelabeld GT-C (Carignan),
GT-G (Grenache)
en GT-S (Syrah).
Meteen stelt dergelijke aanpak een probleem. Want in de streek zijn er officieel twee AOC-appellaties, namelijk Côtes du Rhône, en Côtes du Rhône Villages. Maar volgens de wet moet het hier gaan om blends van minstens de drie druiven, en dat volgens bepaalde verhoudingen. De Fransen zijn nu eenmaal appellatie-gek. Dan zit er niets anders op dan dit VDP Drôme te noemen. En dan nog kan je de druif niet volop noemen. Maar de moderne wijndrinker wil goede en juiste informatie, ook over de druif.

Daarom is Dirk Vermeersch toch van plan om de cépages volop te noemen, en met een tweede ticket te werken. Goed zo, zou je zeggen. Dan nog is er de vraag voor wie het etiket ziet wat GT betekent?. De meesten zullen zeggen Grand Tourisme (autoracing), kijkend ook naar het gestreepte zwart-wit vlaggensymbool. But here comes the pun: GT staat voor Grand Terroir! Waarom ook dat niet voluit? En misschien kan je een afbeelding van het mooie domein op het etiket zetten? Suggestie natuurlijk.

Hoe dan ook, en onze proefervaringen ter plaatse bevestigen het, het gaat telkens
om wijnen van hoge kwaliteit: stralende paarsrode kleuren, breed aromatisch spectrum met donker fruit, garriguekruiden, leder, kers, chocolade, vanille enzovoort, en even weelderig smaakatroon met - merkwaardig - heel frisse zuren en zijdige tannines! Dat bewees bij voorbeeld onze combinatie van regionale kazen met de Carignan 2004.

Over de tweede reeks moeten we genuanceerder zijn. De witte Coteaux du Tricastin (foto helemaal bovenaan) staat qua kwaliteit net onder de 3 GT's: de bundeling van de kruidige exotiek van de Viognier met de frisfruitige elegantie van Roussanne of Clairette geeft hier zowel in de neus als in de mond een "mooi geïntegreerde witte Rhonewijn van hoge kwaliteit ", zoals één van onze proevers zei. En dit krijg je voor een redelijke prijs.

Anders ziet het eruit voor de rosé en de reeks van Le Jardin. Wij vonden
de rosé iets te zoetfruitig en te weinig karaktervol, maar wel goed voor een gewone zomeravond. De Le Jardin rouge die we proefden viel ons eerder tegen: de belofte van de neus wordt in de mond niet waargemaakt, en op het einde tref je groenige tannines aan, met een uitdrogend karakter. Een toen ook aanwezige wijnhandelaar zei ons: "deze Jardin hoort hier eigenlijk niet thuis". En wij waren het daarmee eens. We hebben tijdens ons verblijf op veel plaatsen - te beginnen met de cooperatieve van Tulette, voor dezelfde prijs van 5 € of zelfs minder, duidelijk betere "basiswijnen" geproefd.

Een merkwaardig product vonden wij de Clairette de Die: een halfzoete heel frisse parelwijn, met een verbazend laag alcoholgehalte (8%!). Dirk noemde dat een "wijntje voor mensen die andere wijn niet lusten", maar wij vonden dit een goede frisse crémant, zowel als aperitief
als bij een zoet nagerecht. Denk aan de Spaanse cava-traditie.

Hoe dan ook, Le Plan biedt, voor de eigen wijnen zowel in 2003 als 2004 indrukwekkende kwaliteit.
En voor 2005 ziet het er blijkbaar
even goed uit.

De Guide Hachette 2006 schrijft in lyrische overdrijving: na de grote Vlaamse schilders wordt ons nu een grote Vlaamse wijnmaker geschonken. Anderzijds moet je het maar doen om in diezelfde gids, dit jaar en ook daarvoor, één of twee sterren te krijgen!

Dit terroir is gezegend: droog zonnig weer, een schimmels en insecten verdrijvende wind, oude(re) wijnstokken, geen grote onweders, maar wel af en toe donkere wolken en - heel af en toe - zoals ook toen wij er waren, een nachtelijke plensbui.

Wij denken dat, wanneer op Le Plan in diezelfde zin verder wordt gewerkt, dit bedrijf een G(rote) T(oekomst) tegemoet gaat.

En nu op naar de proefnotities:

Let's talk wine now. An immediate distinction has to be made between their own production from the vineyards they own, and wines which are either bought or made under supervision of one of their oenologists.

Starting with the first and most important group, the remarkable feature here is that these wines are monocépages. Three red wines, labeled somewhat mysteriously
GT-C (Carignan),
GT-G (Grenache)
en GT-S (Syrah).

Such a policy has its problems. In the region, there are two offcial Appellations:Côtes du Rhône, en Côtes du Rhône Villages. But the law prescribes that these must be blends of the three grapes, with minimal pecentages for each grape.
Appellation comes before cépage! What else can you do then but looking for other existing names such as Vin de Pays du Drôme - which has a poor ring in wineland. And even then, one cannot mention grape names. But the modern winelover looks for the right information, and this includes grape types.

That's why Dirk Vermeersch plans to put the grape names on the label, either directly or on a second label. Weel done, one would say. Yet, there is also that GT-prefix. Most people will say: that is Grand Tourism, in car racing lingo. And that impression is enhanced by the black-and-white racing flag undeneath. But here comes the pun: it means Grand Terroir! And why not write that out in full?
And looking at the magnificent domain, one could put a picture of it on the label. These are mere personal rummings.

Whatever the name game results into, the proof of the wine is in the tasting. And as before, our in site experiences fully confirm previous tastings. Their top three are high quality wines: shining purplish red hues, broad aromatic spectrum with dark red fruit, spices of the garrigue, leather, cherry, chocolate, vanilla and so on. And an equally wealthy palate with remarably fine acid and silky tannins!Our tasting of regional cheese with tha Carignan 2004 bore ample proof.

As to the second part of the gamut, some nuances are well in place. The white Coteaux du Tricastin (see picture at the top) is second best on the tasting scale: blending the exotic spiciness of the Viognier with the fresh fruity elegance of Roussanne or Clairette results in what one taster called "a nicely integrated white Rhône of great quality". And this is sold at a quite reasonable price.

The rosé-wine and the Le Jardin series are a different story. We found the rosé-wine to be somewhat over-fruity and lacking character, but still acceptable for a simple aperitif or a summer salad. We also tasted the Le Jardin rouge . And here, the promises of the nose were not fulfilled on the palate, with green tannins towards the middle and the end, and drying out. A wine merchant who knows the house well told me: "this Jardin series is not at its place here". And we had to agree. We have tasted clearly better "basic" wines in the region, starting with those of the local Costebelle coop. And at prices of 4-5 Euros.

Amazing, on the other hand, their Clairette de Die sparkling wine. This is a medium fresh crémant, with a remarably low degree of alcohol (8%!). Dirk called this a "small wine for those people who otherwise don't love wine". We ourselves found that this was a freshfruity sparkling, which can be drunk as aperitive or, towards the end of a dinner, with a sweet dessert. Like they do in Spain with cava.

Anyhow: Le Plan offers top quality in their own wines both for 2003 and 2004. Apparently, 2005 will be as good.

The Hachette 2006 was in high lyrical spirits when it compared Dirk Vermeersch to the 15-16th century Flemish painting school. On the other hand, one can only praise the winery for its different "starred wines" in 2005 and 2006.

This territory is benedicted: dry sunny weather, a wind that scorches insects and funghi, old vines, no heavy hail storms - yet from time to time a dark sky, and rarely a beneficial rainfall. That we saw happen during two nights this August.

If Le Plan can maintain its same philosophy and way of work, then the future looks bright. GT might then stand for Great Talent..

And here come the tasting notes .

.