Jong Duits Wijntalent!            Up and coming young German winemakers

3. Sandra & Ludwig KNOLL

We hebben het ook zelf kunnen meemaken: de overgang van de "gute alte Winzetradition" naar de "neue Weinbauschule". De overgang dus van "lieblich und viel" naar "trocken und getrimmt" en van "gut gedüngt und gespritzt" naar "biodynamisch". Toen we in 1974 naar een "trockener Riesling" vroegen kwam het antwoord: "Sie meinen wohl Diabetikerwein?"... Tussen vaders en zonen ontstonden later generatieconflicten die aan een Streuvels-roman deden denken! Dat was in de jaren '80.

Als je in de jaren '90 aan kinderen van lokale wijnboeren vroeg of ze de zaak gingen voortzetten, dan haalden de meesten de schouders op. Maar na 2000, met de "Rieslingrevolution" ligt de zaak anders. In gans Duitsland zijn er wellicht meer dan duizend jonge, goed opgeleide en resoluut voor vernieuwing kiezende "Winzer-Oenologen" aan het werk.

We brachten als eersten in de rij Philipp Wittmann en Eva Clüsserath in beeld (zie deze link) en vervolgens Johannes Geil en familie (zie deze link). Nu presenteren we een derde groot talent of beter koppel: Ludwig en Sandra Knoll uit Würzburg. De streek heet Frankenland. Fränkischer Wein anyone? Als we daar al wat van kennen, dan misschien eerder de typische "Boxbeutelfles" - zoals ook Mateus Rosé heeft - dan de wijn. We zijn er een paar keer op (werk-)bezoek geweest, en stonden versteld van de kwaliteit van de wijnen, en niet alleen de Riesling maar ook de zogezegde kleintjes als Sylvaner, Müller-Thurgau en, jawel, Scheurebe. Deze laatste kennen we vooral als zoete dessertwijn of Eiswein. Maar toen al proefden we daar beendroge Scheurebe - een ware ontdekking!

Het echtpaar Knoll nam het ouderlijke wijnbedrijf als vijfde generatie over in 1990, en sindsdien is een ware metamorfose gebeurd: een vernieuwd "Weingut am Stein", uitkijkend op de oude stad, compleet met gastenverblijf en restaurant "Weinstein" dat als één van de beste van Würzburg geldt! (www.weingut-am-stein.de)

Naast natuurlijk de bekende "moderne" wijnbouwmethodes die hier worden gebruikt, speelt omtrent deze Scheurebe de ligging van de "Stettenberg" én de bodem, bestaande uit mosselkalk, een grote rol. Alhoewel volgens Weinplus hier alle 10 types van wijnen "sehr qualitätsvoll" zijn, steekt de Scheurebe Vinz (genaamd naar hun zoontje) er misschien wel bovenuit. Ook de leden van ons Vinoforum keken verbaasd op - zie maar onderstaande notities. Er is trouwens ook een Vinz Sylvaner! Laatste opmerking: het Weinhaus am Stein, en dan vooral Sandra Knoll, zijn op de internationale wijn(beurs)scene stilaan zeer bekend!

We konden de onderstaande wijnen proeven in het kader van ons Vinoforum Dijleland, met niemand minder dan Gerd Braband van Vinikus als gids.(www.vinikus.be) Op zijn site vind je trouwens een hele reeks Knoll-wijnen. trouw

We have been able to witness the "transgeneration" process in the German wineworld ourselves between 1970 and the end of the '90s. In the '70s, we knew the "good old tradition" of sweet sometimes syruppy white wines, combining high production levels with ever higher "must" degrees. When we asked for "a dry Riesling", our host replied; "You mean a diabetics' wine?"... But the wine schools and a number of pioneers went the opposite way: reduction of production, dry fermentation, biodynamic management of vineyard and winemaking process.

Yet the nineties were a difficult period: slowdown of the demand, a negative image, low prices. Sons and daughters of winemakers then shrugged their shoulders when asked whether they would take over the 'Weinhaus". After 2000, we however witnessed the "Riesling revolution" and the innovative experiments made by young, well-trained and visionary new winemakers.

First in our short series came Philipp Wittmann and Eva Clüsserath (see this link.) Second came another major young talent: Johannes Geil (see this link). We know present a third winemaker, or rather winemaking pair: Ludwig and Sandra Knoll living and working in Würzburg, Frankenland, south- eastern part of Germany. "Frankisch wine" anyone? Barely known indeed, and alas! We've been there a few times on business, and were each time amazed at the quality of Frankisch wines, and not only Riesling, but also the "traditional and somewhat outdated" grapes like Sylvaner, Müller-Thurgau and, yes, Scheurebe (pron: sjoi-rabe). The latter is known mainly as dessert wine or in Icewine version. But already then, we got to taste dry Scheurebe, and what a feast!

Sandra & Ludwig took over the old family "weingut" in 1990, and a true metamorphosis started: a renewed "Weingut am Stein (winery at the stone)" with wonderful sight down over the old city, enlarged with a guest house and a now reputed restaurant called "Weinstein" (www.weingut-am-stein.de)

Next to all the ingredients of an up-to-date winery, the Knoll family possess some of the best vineyard sites of the whole region, especially the Stettenberg. The well-known wine website Weinplus states that "all wines made here" are of constant high quality, yet the Scheurebe Vinz (named after son Vincent) is top-of-the-bill. There is also a very good Vinz Sylvaner!

A last remark: the Weinhaus am Stein, and especially Sandra Knoll, are gaining an international reputation, also because they actively participate in wine fairs and tastings all over Europe.

We were able to taste the two wines described below during a "German" evening lead by a very knowledgeable young wine merchant: Gerd Braband of Vinikus.: