TUSCAN WINES: sun in your glass

 

 

 

 

 

In the spring of 2003 we held a tasting of TUSCAN WINES - traditional and new - with a group of 10 seniors. Before presenting the tasting results, let's look for a while both at the fascinating landscape above and Tuscany as wine region below. Tuscany is an ancient wine region - already at around 500 BC wines were made there, in and around Florence and, especially, in the Etruscan region further down to the Meditteranian. Wine production really started as a true business in the Middle Ages, as Macchiavelli tells us in his writings. That evolution has undergone an exponential growth after World War II: new regions were explored, new especially traditional Western European grapes planted, and new labels were created by ancient houses such as Antinori. The actual map of Tuscany as a wine region looks as follows (source: www. toscana.com)

Looking at this map, one is simply bewildered - a kind of chaotic patchwork unfolds itself - and that is what it is in true fact. The historical heart of the region is depicted in fiery red - the regione Chianti, with Greve as the central hub, and further the region around Florence. In red too, we see three other traditional regions:   Vernaccia di San Gimignano (the 13-towers city), Vino Nobile di Montepulciano and - above all - Brunello di Montalcino, the "red king's wine" of Tuscany,to be situated at the same high quality and price level of Barolo to the North. The greatest renewal comes, however, from the South-West and the South:  Val di Cornia, Monteregio di Massa Maritima, and especially Morellino di Scansano and the area of the Maremme. Even though there is a seastreet separating it from the mainland, we should not forget the isle of Elba!

It cannot be our purpose to expand on all that - even describing grapes and tenuta's would take at least 10 pages! We therefore refer to reference books like those of Hugh Johnson/Jancis Robinson and the Larousse Encyclopedia, plus websites such as www.winespectator.com and the Toscania_website presented above. Before presenting our tasting panel notes, I would like to point to three general characteristics of Tuscan wines:

1. The "royal grape" of Tuscany is Sangiovese (Saint Joseph's grape). The orginal Chianti regulation set up by barone Ricasoli gave this grape a central status, yet, Chianti was to be a blend of red and white (indeed!) grapes like Malvasia or Trebbiano to about 15%. This meant reduction in appearance and certainly in quality. Comes Antinori with their famous Tignanello around 1965 - where white wines were barred, and replaced by grapes such as Merlot or Cabernet Sauvignon.

2. In the wine classification, a distinction has been made since 1977 between generic DOC - wines (controlled origin) and high quality DOCG - wines of Controlled AND Guaranteed origin. The latter label is given only to high quality Chianti, Brunello di Montalcino, Barolo and Vino Nobile di Montepulciano. In the same direction, a clear line has been drawn between "simple" wines and special "reserva" wines, made only in "great" years such as 1997-99. The latter are always pricy!

3. Italians - and that has been the case long before signor Berlusconi came to power - are creative law and regulation evaders. et's use Authentic Italian grapes you will say - of which there are more that two thousand? Well, OK, but aren't there other internationally renowned types such as Merlot, Cabernet, Chardonnay, and even Suvignon Blanc, Chenin or Riesling? Why not try an Italo-French blend? That adventure started in the early sixties, first unkown, then openly. The wines that came from these experiments were simply called "Vino da Tavola" - table wine. The trick worked for a few years, but the "distinctive factor effect" was soon lost in the sea of table wines. They then invented IGT - Indicazione Geografica Tipica - say typical regional wine. And now, they have started speaking of "Super Tuscans" - as indeed some new wines like Sassicaia are of fabulous quality. The Italian wine landscape is constantly evolving, and the consumer can only profit from that - provided prices remain reasonable...

Proefnotities / tasting profile

Score-syste(e)m:

C=   Foutief, faulty
B=   Gewoon goed, reasonably good
B+= Grenzend aan zeer goed, close to very good
A=   Heel goed, grote kwaliteit; very good, high quality
A+= Grenzend aan Uitstekend; close to excellent
AA= Uitstekend; excellent
AAA= Absolute top


PS: Wijnen die op proefmoment beschikbaar waren, kunnen uitgeput zijn / Wines that were available at moment of tasting, can be depleted
                                                                                                               Terug - Back


SANTA CRISTINA ANTINORI - Italia -
2000
Voor het oog:
donkerrode robijnachtige kleur, het tranenspel fascineert
To the eye:
dark ruby, the play of "legs" (glycerol) along the glass rim is fascinating
Aan de neus:
krachtige geurimpressies van donkerrood fruit, maar ook chocolade, koffie en vanille (lichte eiktoets)
At the nose:
powerful impressions of dark red fruit, but also chocolate, coffee and vanilla (light oak touch)
In de mond:
fruit en een hint van eik geven de toon aan, onderbouwd door fluweelzachte tannines en een exacte zuurbalans
In the mouth:
fruit and a hint of oak dominate the intial taste pattern, then come sily soft tannins and a perfect sour balance
Conclusie
een zo fijne Toscaan - tussen traditie (Sangiovese) en vernieuwing (Merlot) - voor dergelijk prijs: hoe kan het?		 Conclusion
such a refine Tuscan, combining tradition (Sangiovese) with innovation (Merlot) - and for that price: how is it possible? R. Parker: "a medium-bodied, strawberry and cherry-scented and flavored, straightforward, charming, well-made wine" 86/100
Drink bij:
verfijnde pastagerechten met vlees of ham en funghi, romige kazen, lasagne van groenten
Drink with:
rfefined pasta dishes with meat or ham and mushrooms, creamy cheeses, lasagna with vegetables
Score CAA: A
Score /100: 85
Prijs: 301 BEF - 7,49 €
Verkrijgbaar bij / Available at: Delhaize, GB-Carrefour (11$ in US)
Varia:
wine spectator: "Light, fresh and clean red, with nice berry character and soft palate. Sangiovese and Merlot. Drink now 83/100" Al 10 jaar volgen we deze wijn - en haast altijd biedt hij verfijnde klasse
Datum besproken / date discussed:
3/01/2003

LIANO SANGIOVESE CABERNET UMBERTO CESARI - Italia - Rubicone igt
1999
Voor het oog:
geconcentreerd robijn, mooie spiegel, traant stevig
To the eye:
concentrated ruby, crystal clear mirror, solid legs
Aan de neus:
heel complexe neus waarin beide druiven wedijveren: floraal (viooltjes), kruidig (peper), cederhout, braambes, en, na walsen, vers gebrande koffie
At the nose:
very complex nose where the two grapes rival to bring out their best: floral (violet), spices (pepper), cedar, blackberry, and, after shaking, freshly ground coffee
In de mond:
even complex smaakpatroon: volrond, sappig, tegelijk kruidig, onderbouwd door frisse zuren en mooie zachte tannines, met een eiktoets in de lange zalige afdronk
In the mouth:
equally complex taste pattern: juicy, spicy, underpinned with fresh acid and soft non-agressive but prominent tannins, and a nice oaky touch in the long heavenly finish
Conclusie
een monumentale mengwijn: het floraal-fruitige karakter van de Sangiovese vloeit samen met de peperen kruidigheid van de Cabernet Sauvignon, die eigenlijk zijn krachtigste stempel zet. Kan nog 10 jaar mee		 Conclusion
a monumental blend: the floral-fruity character of the Sangiovese is married with the peppery spiciness of the Cabernet Sauvignon, which in the end is dominant. Will last 10 more years
Drink bij:
kan alle krachtige gerechten aan, van geroosterd tot wild, van gerookt tot Indisch gekruid
Drink with:
can be combined with all strong dishes, from roast to game, from smoked to spicy Indian.
Score CAA: AA+
Score /100: 97
Prijs: 600 BEF - 14,99 €
Verkrijgbaar bij / Available at: Delhaize
Varia:
Of the nearly as great 1998, Winespectator has this to say: "Not a big and powerful wine, but pretty and delicate, with chocolate and berry character, medium body and a subtle finish. Delicious." giving it 85/100. 2** in Guida Vini d'Italia 2001
Datum besproken / date discussed:
3/01/2003

VINO NOBILE DI MONTEPULCIANO TENUTA DI GRACIANO - Italia - Vino nobile di montepulciano
1998
Voor het oog:
diep kersenrood, mooie spiegel, nog steeds vrij jong
To the eye:
deep cherry, nice mirror, still young
Aan de neus:
beperkte neus van braam- en bosbes, viooltjes en kruiden
At the nose:
restricted nose of black- and blueberry, violets and spices
In de mond:
krachtige smaakaanzet , waaiert uit naar nogal uitdrogende finale.
In the mouth:
powerful onset, peters out into rather harsh finish
Conclusie
beperkte charme en veel kracht gaan hand in hand in deze wat harde Nobile, die misschien nog beter wordt in de komende 2 jaar		 Conclusion
restricted charm and lots of power go hand in hand in this rather harsh Vino Nobile, which may soften in the coming years
Drink bij:
bistecca fiorentina, varkenshaasje in parmaham met boontjes, pecorino
Drink with:
bistecca fiorentina, filet of pork in parma or other dried ham, pecorino cheese
Score CAA: B
Score /100: 74
Prijs: 520 BEF - 12,99 €
Verkrijgbaar bij / Available at: Colruyt
Varia:
www.stratsplace.com: "Deep red with orange reflections, this medium bodied wine has generous black fruits, ample smooth tannins and good balance. Look as well for hints of chocolate and herbs on the finish. Drink now (2001) to 2003. Score 86.
Datum besproken / date discussed:
6/05/2003

VERNACCIA DI SAN GIMIGNANO STROZZI - Italia - Vernaccia di San Gimignano
2001
Voor het oog:
helder strogeel, mooie spiegel
To the eye:
clear straw, nice mirror
Aan de neus:
een mooi gemengde neus van limoen en vuursteen (typisch voor de druif)
At the nose:
a nice mix of green lemon and firestone (typical minerality in Vernaccia)
In de mond:
een friszurige en lichtfruitige aanzet, goed gevuld, overgaand naar een goed mineraal bittertje in de halflange en erg frisse afdronk
In the mouth:
fresh acidity and light fruitiness at the onset, semi-filled middle, evolving to a nice mineral bittertone in the fresh semi-long finish
Conclusie
Mooie Vernaccia voor een zomers aperitief		 Conclusion
nice Vernaccia for a sunny aperitif
Drink bij:
Vooral een plezierige drinkwijn bij frisse aperitiefhapjes. Verder ook lichte vissoorten met kampernoelies
Drink with:
especially good for the aperitif with light titbits. Furthermore: light fish dishes with mushroom sauce
Score CAA: B+
Score /100: 78
Prijs: 426 BEF - 10,64 €
Verkrijgbaar bij / Available at: Delhaize
Varia:
Panel scores: 2B, 9B+, 2A. Guicardini Strozzi is een van de traditierijke wijnbedrijven uit de bekende Toscaanse Torenstad. The house of Guicardini Strozzi is ancient and representative for fresh Vernaccia style
Datum besproken / date discussed:
19/05/2003

VERNACCIA DI SAN GIMIGNANO RESERVA TENUTA MORMORAIA - Italia - Vernaccia di San Gimignano
2001
Voor het oog:
helder strogeel met groene flits
To the eye:
cledar pale starw with greenish reflections
Aan de neus:
Neus ontwikklelt in 3 stappen: eerst gesloten, dan combinatie van rokerigheid en citrus, en tenslotte - na walsen - komt ook fruit (pompelmoes) en vanille naar boven
At the nose:
Nose develops in 3 steps: first closed, then combination of smokiness and citrus, and then - after shaking - one gets fruit (grapefruit) and vanilla
In de mond:
Zachte en toch complexe smaak van door frisse zuren gedragen exotisch wit fruit en romigheid, met een mooi geďntegreerde lange afdronk
In the mouth:
smooth yet complex taste: light exotic fruit is embedded in fresh acid and cream, with a nice well-integrated and long finish
Conclusie
Een romige en frisfruitige Vernaccia, die dicht in de buurt komt van een fris-rokerige Chardonnay		 Conclusion
A creamy and fresh fruity Vernaccia, which comes close to a fresh smokey style of Chardonnay
Drink bij:
Visfilet in de oven met toamten en basiliocum, amandeltaart
Drink with:
Fish filet in the oven with tomatoes and basil, almond cake
Score CAA: A
Score /100: 83
Prijs: 0 BEF - 0 €
Verkrijgbaar bij / Available at: Pergola, Mechelsestraat 43 Leuven - tel. 016 233 095 (Vanaf oktober: Vismarkt Leuven)
Varia:
Panel scores: 3B, 3B+, 8A, 1A+ - http://www.ijamming.net/Wine/ (Tony Fletcher): "A straw yellow in the glass, it offers an enticing nose of pistachios, almonds, and stream-washed pebbles, and a suprisingly full and creamy richness in the mouth."
Datum besproken / date discussed:
19/05/2003

CASTELL' IN VILLA CHIANTI CLASSICO 2000 - Italia - Chianti Classico
2000
Voor het oog:
tussen kers en granaat, matige diepte (Typisch voor Sangiovese: in schuinaanzicht lijkt hij granaatkleurig en al oud, van boven naar beneden kersenrood en jong)
To the eye:
between cherry and pomegranate, moderate depth (Typical for Sangiovese pure: looking from angle of 45°, you get brownish colour, from top down, cherry)
Aan de neus:
mooi gemengde neus: donkere kers, peper, viooltjes
At the nose:
nicely mixed nose: dark cherry, pepper, violets
In de mond:
frisfruitige aanzet met kersensmaak, spoedig aangevuld met pepertonige kruigheid en nog flink wat niet-agressieve tannines in de lange en mooie finale
In the mouth:
fresh fruity onset with cherry flavor, soon complemented with peppery spiciness and a lot of non-aggressive tannins in the long and pleasant finish
Conclusie
Een haast klassieke, tegelijk fruitige en krachtige Chianti tegen een interessante prijs; Leonessa Piratelli levert mooi werk, ook in de "basis"categorie		 Conclusion
Quite classic Chianti in the rich tradition of the house: both fruity and spicy, and for an interesting price. Contessa Piratelli does a fine job!
Drink bij:
bistecca fiorentina, hazepeper, halfharde kazen
Drink with:
bistecca fiorentina, hare in pepper sauce, semi-hared cheeses
Score CAA: A
Score /100: 83
Prijs: 310 BEF - 7,68 €
Verkrijgbaar bij / Available at: Colruyt
Varia:
Panel scores: 5B+, 7A, 2A+ - www.italianwinemerchant.com/: "Traditional wines, all skillfully crafted ..Fruit is carefully hand selected at the height of ripeness.. Wines to reflect upon, that age well" We volgen deze wijn al 10 jaar bij Colruyt - klasse!
Datum besproken / date discussed:
19/05/2003

SASSOALORO BIONDI SANTI 2000 - Italia - IGT (Indicazione Geografica Tipica - Toascane)
2000
Voor het oog:
geconcentreerd robijn met paarse flits
To the eye:
concentrated ruby with purplish reflections
Aan de neus:
een rijke "bosneus": bosgrond, bos- en braambes, viooltjes, lichte houttoets
At the nose:
a rich "nose of the woods": woodland, blue- and blackberry, violets, light wooden touch
In de mond:
krachtige, pepertonige en tegelijk friszurige smaak, waaruit geleidelijk ook het bosfruit naar boven komt, met een mooie door goede tannines onderbouwde lange afdronk
In the mouth:
zesty and spicy yet also freshly acid palate, from which gradually the berry fruit emerges, with a long well-integrated finish with good tannins
Conclusie
Met deze Sassoaloro treedt Biondi Santi buiten de begane paden, en brengt een heel mooie "Supertoscaan" zonder een Brunello-prijs te moeten vragen		 Conclusion
Biondi Santi is knwon for expensive-wealthy Brunello's - but here they present a non-traditional "Super Tuscan" for half the usual price
Drink bij:
terrines van wild, everzwijnsragoűt, pecorinokaas
Drink with:
stuffed game pasta, boar stew, pecorino or older sheep cheese
Score CAA: A+
Score /100: 88
Prijs: 612 BEF - 15,31 €
Verkrijgbaar bij / Available at: Delhaize
Varia:
panel scores: 5A, 7A+, 3AA - www.6000-weine.de : "frisch, Fruchtaromen, samtig, elegant." "fres, fruity flavours, silky, elegant" Te onthouden voor uitzonderlijke momenten!
Datum besproken / date discussed:
19/05/2003

CARMIGNANO TENUTA CAPEZZANO 2000 - Italia - Carmignano
2000
Voor het oog:
zeer geconcentreerd donker robijn met paarse flits, hoge viscositeit
To the eye:
very concentrated dark ruby with purple rim, heavy legs
Aan de neus:
een kleine geurenbom: donkere kers, braam- en bosbes, vooral ook zwarte chocolade, en, na enige tijd ook tabak en koffie
At the nose:
a little aromatic bomb: dark cherry, blue- and blackberry, above all black chocolate, and, after a while, also tobacco and coffee
In de mond:
even rijk en breed smaakpalet, met donker fruit, zwarte chocolade, maar ook bloemigheid en kruiden, en met een relatief licht zuurgehalte, alles geďntegreerd in een ellenlange plezierige afdronk
In the mouth:
equally rich palate: dark fruit, dark chocolate, but also floral and spicy, yet no outspoken acid- all this converging in an unending pleansant finish
Conclusie
Een donkere fruitmand vol, deze heerlijke wijn uit een vrijwel onbekend gebied - doet denken aan Australische Shiraz (cfr Ebenezer). Helemaal niet Frans van stijl. Prijzig		 Conclusion
A bashful of dark fruit, magnificent wine for those who love the style of - say - Barossa Valley Shiraz like Ebenezer. No French style here. Pricy
Drink bij:
kan op en om zichzelf gedronken met wat hapjes. Verder rood vlees met veenbessen of opgelegde kersen.
Drink with:
Should first and foremost be enjoyed for itself, with some snack. Further: red meat with dark red fruit.
Score CAA: AA
Score /100:
Prijs: 760 BEF - 19 €
Verkrijgbaar bij / Available at: Pergola, Mechelsestraat 43 Leuven - tel. 016 233 095 (Vanaf oktober: Vismarkt Leuven)
Varia:
Panel scores: 2B+, 2A, 8A+, 2AA Let wel: deze wijn moet de dag zelf gedronken worden, en kan ook niet lang ouderen. Careful: when opened, the wine should be drunk the same day. Will not age too well.
Datum besproken / date discussed:
19/05/2003

BRUNELLO DI MONTALCINO COLLOSORBO 1997 - Italia - Montalcino
1997
Voor het oog:
tussen kers- en granaat - opnieuw het dubbele kleurpatroon van Sangiovese, afhankelijk van de hoek van waaruit je kijkt: van bovenaf (kers) of schuin lateraal (granaat)
To the eye:
Depending on your angle, the wine has a cherry color (Top-down) or a granate colour (looking from angle of 45°)
Aan de neus:
ingehouden zeer elegante en rijpe neus van kers, bosfruit, bloemen en licht hout. Als je meerdere glazen vult, krijgt de kamer een Brunello-aroma
At the nose:
restrained very elegant nose of cherry, blue- and blackberry, violets and light wood. When filling several glasses, the room develops a Brunello flavour
In de mond:
heel fris en lichtfruitig aanzettend met een bloemige ondertoon, die langzaam aangevuld wordt door heel fijne tannines, dit alles leidend tot een indrukwekkende lange, zowel elegante als fijnzurige finale
In the mouth:
very fresh and light fruity onset, with floral undertones, slowly complemented by very fine tannins, which carry the wine all along to an impressive, both elegant and freshly acid finish
Conclusie
Van dit weining bekende huis, een schitterende Brunello uit hét topjaar 1997, wonder van voldragen elegantie. Prijzig		 Conclusion
This little known winery brings us a splendid Brunello from the top year 1997. Wondrous full-weight elegance. Pricy
Drink bij:
opnieuw: kan als drinkwijn genoten met bij voorbeeld amandel- of kaaskoekjes. Verder: romige "lepel"kazen, parelhoen met oesterzwammen
Drink with:
again: a wine for pure drinking pleasure, for instance with fine almond or parmezan cookies. Further: creamy cheeses-by-the-spoon, guinea fowl with oyster mushrooms
Score CAA: AA
Score /100: 27
Prijs: 1080 BEF - 26,9 €
Verkrijgbaar bij / Available at: Delhaize
Varia:
Panel scores: 5A+, 7AA,Steve Tanzer: "Deep ruby with a garnet core. Opens with appealing smells of sottobosco, tobacco, wet soil and spicy cedar. Redolent of overripe fruit, primarily plum jam, and a heady mix of earthy flavors and fresh road tar. 91/100"
Datum besproken / date discussed:
19/05/2003